مفهوم عرفان
22 بازدید
ناشر: دانشگاه ادیان و مذاهب
نقش: نویسنده
سال نشر: 1388
تعداد جلد : 1
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
شماره چاپ : 1
زبان : فارسی
کارو بارِ این جستار، ایضاح مفهوم ‌عرفان است، و این یعنی بازشناختن و به تفصیل درآوردنِ مفهومی ‌که اجمالاً می‌شناسیم و فراوان به‌کار می‌بریم، اما چون بر سرِ تبیین آن می‌نشینیم، هر یک به بُعدى از ابعاد و جزئى از اجزاى آن می‌پردازیم، چنان‌که گاه همة عرفان را به همان جزء که خود در نظر داریم فرومی‌کاهیم. این حقیقت چون که با تنوع و گوناگونىِ حیرت‌آورِ عرفان قرین شده است، معرکه‌ای پدید آورده که در آن معرکه امکان مفاهمة عالمانه در این باره به کم‌ترین حد رسیده است، چندان که بیشتر کسانى که یار عرفان گشته‌اند پندار خویش از عرفان را می‌ستایند، و غالب آنانى که از در نقار با عرفان آمده‌اند با گمان خود می‌جنگند. این جستار خواهد کوشید تا به روشى که شاید چندان هم که می‌نماید ابداعى نباشد، از راه تأویل و ترکیب فهم بشرى از عرفان، به مفهوم فراگیر و نیز به جوهرة اصیل آن راه یابد، و آن فهم مبهم و مجمل را در ساختارى نظام‌مند از ابهام به ایضاح و از اجمال به تفصیل درآورد. فایدة عملى چنین کوششى، بجز در عرصه‌های نظرىِ صرف، کمک به رفع منازعات و سوءتفاهم‌هایى است که در میان کثیرى از ما در باب عارف و عرفان درمی‌گیرد در حالى که هیچ عیار و میزان عالمانه‌ای نیست که رافع خصومت و مانع بدفهمی‌شود. بدیهى است چنین معیارى فقط در حق کسانى توفیق خواهد داشت که سر در گروِ حق و حقیقت دارند و بس. پس آن نمی که این جستار شاید به دریای مطالعات عرفان افزوده باشد، در اصل عبارت است از: ارائة تصویری نسبتاً روشن‌تر از جغرافیای عرفان و ساختار مفهومی آن. اما فواید فرعی‌تری نیز برای آن می‌توان تشخیص داد، شامل: • ارائة روشی با عنوان ‘روش پازلی’ برای بازشناخت مفاهیمی که خاستگاهی در نفس انسان دارند، مانند عرفان، دین، خدا و هنر، • روشنگری‌هایی در باب عرفان‌شناسی و تلقی‌های فروکاهشی و سوء برداشت‌ها در بارة عرفان، • ارائة معیاری نو برای شناسایی عرفان از غیر عرفان، معیاری با انعطاف و فراگیری بیشتر که می‌تواند طیفی از عرفان‌های اصیل و اصلی تا شبه‌عرفان‌ها را از هم متمایز نماید، • ارئة دو تعریف بالنسبه کامل‌تر از عرفان، • و فوایدی دیگر از قلم نویسنده